Bravo21
02-16-2007, 12:35 AM
Chiều cuối năm ở bến xe Miền Đông
Thursday, February 15, 2007
Văn Lang/Người Việt
SÀI G̉N - Chiều 27 Tết, cũng là 28 Tết, v́ năm nay tháng thiếu, 29 lấy thành 30, tôi ra xa cảng Miền Đông, xem người ta đón xe về quê ăn Tết.
Bến xe xa cảng Miền Đông là một trong những bến xe cầu nối quan trọng nhất của Sài G̣n và cả miền Nam, đi đến các tỉnh thành miền Bắc và miền Trung. Trong những ngày cuối năm này, xa cảng Miền Đông càng có ư nghĩa quan trọng với những người lao động xa xứ đến từ miền Bắc và miền Trung. Đơn giản v́, những ngày này, xe lửa luôn... quá tải, vé chợ đen quá mắc, mà dân lao động th́ không đủ tiền. Trong khi đó, đường hàng không, mặc dầu đi nhanh hơn, giá lại quá cao so với túi tiền quanh năm “ky cóp” của người lao động.
Vậy là, cứu cánh với người lao động nhập cư trong những ngày Tết, chỉ c̣n con đường duy nhất là đường bộ, đường của những chuyến xe đ̣ đường dài.
Nhưng con đường bộ này xem ra cũng lắm nhiêu khê, v́ những ngày giáp Tết giá vé cũng bắt đầu leo thang chóng mặt!
Một tuần lễ trước Tết cho tới ngày 23 Tết, giá xe được niêm yết chính thức là “phụ thu,” tức tăng thêm 40%, từ ngày 24 Tết tới 30 Tết tăng thêm 60% và c̣n tùy theo loại giá vé (loại 1, loại 2 hay loại 3). Chẳng hạn, một trong những tuyến đường “gần nhất” là Sài G̣n-Cam Ranh, ngày thường giá vé là 95 ngàn, 87 ngàn, 65 ngàn, cho các loại 1, 2 và 3, những ngày cận Tét, giá “tính tṛn”... 130 ngàn đồng. Giá loại 1 đi xe “chất lượng cao,” trong khi không nghe nói xe loại 2, 3 là ǵ. Có lẽ, những ngày giáp Tết, xe loại 2, 3 được đem đi “trùm mền,” chỉ có loại 1 (xe xịn) được đem ra sử dụng.
Xe được “quảng cáo” “chất lượng cao,” có thực sự “cao” hay không th́ chỉ có Trời và chủ xe biết, chứ lúc mua vé xe th́ chẳng có hành khách nào thực sự nh́n thấy mặt mũi “con xe” ḿnh sẽ đi có h́nh hài ra sao.
Những tuyến xa hơn, như Sài G̣n-Hà Nội, giá xe “chất lượng cao” là... 560 ngàn đồng. C̣n có loại xe của công ty xe khách tư nhân Hoàng Long (ngày thường cũng như ngày Tết giá vé không thèm “nhúc nhích”) là 650 ngàn đồng cho tuyến đường Sài G̣n-Hà Nội. Xe này nghe dân đi ra các tỉnh phía Bắc gọi là xe “hoàng đế,” v́ hành khách được phục vụ cơm nước chu đáo, trên xe lại có cả “pḥng vệ sinh,” bảo đảm cho những hành khách “xấu bụng” vi vu trên suốt tuyến đường dài (24 tiếng) mà không có “vấn đề ǵ.” Ngoài chuyện “Hoàng Long” chạy liên tục, suốt tuyến ra tới Hà Nội, hai tài xế luân phiên lái, không thèm rước khách giữa đường, và chỉ nghỉ đúng một giờ đồng hồ tại thành phố Đà Nẵng.
Tôi lân la làm quen với một thanh niên, gốc Thanh Hóa, vào Sài G̣n là nghề thợ mộc. Anh cho biết: “Bây giờ có xe ‘hoàng đế’ đỡ lắm. Mấy năm trước, tôi tiết kiệm đi xe khách thường, kết quả xe chạy như... rùa, lại c̣n bị ép ăn ‘cơm tù’.” Cơm tù là chữ dùng để chỉ nhà xe thông đồng với quán ăn, đưa khách vô quán bắt ăn với giá “cắt cổ.” Khách nào không chịu ăn sẽ bị “đầu gấu” là nhân viên du côn, do quán thuê, đánh tới tấp. Đến khi thủ tướng chính phủ ra lệnh địa phương nào không dẹp được nạn cơm tù th́ sẽ... khiển trách, t́nh trạng cơm tù có vẻ êm êm.
Rảo quanh nhà ga xe rộng lớn, thấy hai cô gái đang lúi húi trước cái máy bán nước giải khát tự động. Tôi tới chỉ giúp, cô trẻ và nhỏ nhắn hơn cô kia, lúc lấy được chai nước th́ rất vui, cười rất tươi. Tôi bắt chuyện hỏi thăm th́ ra hai cô gái trẻ này là dân quê ngoài Vĩnh Phú, gần Hà Nội, làm công nhân ở khu chế xuất B́nh Dương. Cô cầm chai nước giăi bày rất gọn và hồn nhiên: “Lương tụi em một triệu một tháng, xài 500 ngàn, để dành 500 ngàn, một năm được sáu triệu. Về Bắc một chuyến thế là hết!” Tôi đùa: “Vậy th́ đừng về, để dành tiền mà ‘cưới’ chồng.” Cô ta lè lưỡi, mặt đỏ lên v́ mắc cỡ.
Ṿng ṿng khu nhà chờ xe rộng lớn nhưng đông nghẹt hành khách buổi cuối năm, không ngờ lại gặp người quen là ông Tư Huế - chạy xe ôm ở gần chỗ tôi. Tôi hỏi thăm, th́ ra ông đưa nhỏ cháu gái ra bến xe về Huế. Ai dè, xe xuất bến lúc 1 giờ 30 chiều, ông đă đưa ra sớm từ lúc 12 giờ trưa. Tưởng cháu đă lớn, tự lo được ông Tư yên tâm về chờ khách kiếm thêm “cuốc” xe cuối năm cho bà xă có tiền đi chợ. Không ngờ, 2 giờ chiều cô cháu từ bến xe điện thoại về, nói là không lên xe được, kêu ông Tư ra “giải quyết.” Ông lật đật chạy ra,người đông kiếm hoài cũng không thấy cô cháu vợ đâu. Tôi cũng chạy đi kiếm phụ, mặc dù chưa thấy mặt cô cháu vợ ông Tư Huế lần nào. Kiếm ḷng ṿng, hồi lâu th́... cũng gặp. Ông Tư dắt cháu lại quầy vé, hỏi mua vé loại 3. May mà có, nhưng sáng mai xe mới chạy, đành mua đại, hết 265 ngàn đồng. Trong khi vé trước, mua trước đó cả tháng, được trả lại và bị trừ 35 ngàn đồng, lư do bị... trễ xe! Ông Tư Huế lắc đầu, lầu bầu: “Làm ăn kỳ cục!”
Ở một góc bến xe, có hai chị em cô gái nọ đứng xớ rớ. Tôi lại hỏi thăm, làm quen. Biết họ đi Phú Yên, tới 7 giờ tối xe mới khởi hành. Hỏi thăm th́ cô chị, làm công nhân cho một công ty giày ở B́nh Dương, cho biết “cậu em đi phụ hồ ở chung với chị, chờ năm sau thi đại học.” Nhiều người Bắc, Trung làm ở khu công nghiệp B́nh Dương, hèn ǵ cuối năm xe đ̣ từ Thủ Dầu Một xuống bến xe miền Đông đều chật cứng khách và ai cũng “tay xách, nách mang,” những gương mặt trẻ tuổi, đỏ ửng v́ nắng và loang loáng mồ hôi, nhưng hầu hết gương mặt nào cũng ánh lên niềm vui, niềm vui của những đứa con sắp được trở lại quê nhà sau một năm làm lụng vất vả, nay sắp gặp lại anh em, cha mẹ.
Buổi chiều càng xuống th́ khu vực mua vé đi miền Trung ngày càng đông, trong khi khu vực mua vé đi miền Bắc vắng dần. Một anh chàng vác hai va ly, gương mặt dạn dày sương gió, giải thích cho tôi: “Dân Bắc về sớm v́ đường xa, không ai muốn đón giao thừa ngoài đường v́ sợ ‘dông’ cả năm. Miền Trung gần hơn nên đi trễ cũng kịp về nhà trước giao thừa!” Tôi nhớ lại lời dặn của một người em quen biết ngoài Trung: “Anh nhớ canh sao ra được ngoài này đón giao thừa cho vui!” Tôi nhớ lời dặn đó, nên chiều cuối năm ra bến xe miền Đông xem thời gian xe chạy để canh chuyến đi.
Rời khỏi bến xe chiều cuối năm, tôi ước tính có khoảng 70 ngàn lượt khách qua bến xe miền Đông về Bắc, về Trung, lên cao nguyên mỗi ngày. Đang lững thững ra khỏi bến xe, toan chọn một chiếc xe ôm, th́ một tay cao to, râu ŕa, thắng gấp chiếc xe Honda trước mặt tôi: “Đi không anh, cuối năm lấy rẻ cho!” “Đi th́ đi.” Tôi leo lên xe, cũng chưa biết đi đâu, phố xá đông đúc vui vầy. Chàng kia hỏi: “Đi đâu anh Hai?” Tôi nói có chỗ nào nhậu b́nh dân vui vui th́ đưa tôi tới. Anh chàng chạy xe, mau mắn: “OK!” và đưa tôi qua một quán lẩu dê b́nh dân ở B́nh Thạnh. Tôi mời anh ta vô chung cho vui, anh ta gật đầu cái rụp. Cụng ly đầu tiên, anh chàng hỏi thăm tôi: “Bộ tính ra bến xe về quê?” Tôi lắc đầu, nói đùa: “Có quê đâu mà về?” Anh chàng mau mắn: “Vậy là giống em. Em có quê nhưng cũng không về được!”
Anh giải thích: “Quê tôi măi tận bên... Ấn Độ.” Tôi giơ cao ly đế: “Nào xin chúc cho những kẻ thiếu quê hương...”
Chúng tôi uống say, anh ta đưa tôi về. Lần đầu tôi thấy thiếu quê hương là... say.
Say lắm hay... xa lắm, cũng vậy!
Thursday, February 15, 2007
Văn Lang/Người Việt
SÀI G̉N - Chiều 27 Tết, cũng là 28 Tết, v́ năm nay tháng thiếu, 29 lấy thành 30, tôi ra xa cảng Miền Đông, xem người ta đón xe về quê ăn Tết.
Bến xe xa cảng Miền Đông là một trong những bến xe cầu nối quan trọng nhất của Sài G̣n và cả miền Nam, đi đến các tỉnh thành miền Bắc và miền Trung. Trong những ngày cuối năm này, xa cảng Miền Đông càng có ư nghĩa quan trọng với những người lao động xa xứ đến từ miền Bắc và miền Trung. Đơn giản v́, những ngày này, xe lửa luôn... quá tải, vé chợ đen quá mắc, mà dân lao động th́ không đủ tiền. Trong khi đó, đường hàng không, mặc dầu đi nhanh hơn, giá lại quá cao so với túi tiền quanh năm “ky cóp” của người lao động.
Vậy là, cứu cánh với người lao động nhập cư trong những ngày Tết, chỉ c̣n con đường duy nhất là đường bộ, đường của những chuyến xe đ̣ đường dài.
Nhưng con đường bộ này xem ra cũng lắm nhiêu khê, v́ những ngày giáp Tết giá vé cũng bắt đầu leo thang chóng mặt!
Một tuần lễ trước Tết cho tới ngày 23 Tết, giá xe được niêm yết chính thức là “phụ thu,” tức tăng thêm 40%, từ ngày 24 Tết tới 30 Tết tăng thêm 60% và c̣n tùy theo loại giá vé (loại 1, loại 2 hay loại 3). Chẳng hạn, một trong những tuyến đường “gần nhất” là Sài G̣n-Cam Ranh, ngày thường giá vé là 95 ngàn, 87 ngàn, 65 ngàn, cho các loại 1, 2 và 3, những ngày cận Tét, giá “tính tṛn”... 130 ngàn đồng. Giá loại 1 đi xe “chất lượng cao,” trong khi không nghe nói xe loại 2, 3 là ǵ. Có lẽ, những ngày giáp Tết, xe loại 2, 3 được đem đi “trùm mền,” chỉ có loại 1 (xe xịn) được đem ra sử dụng.
Xe được “quảng cáo” “chất lượng cao,” có thực sự “cao” hay không th́ chỉ có Trời và chủ xe biết, chứ lúc mua vé xe th́ chẳng có hành khách nào thực sự nh́n thấy mặt mũi “con xe” ḿnh sẽ đi có h́nh hài ra sao.
Những tuyến xa hơn, như Sài G̣n-Hà Nội, giá xe “chất lượng cao” là... 560 ngàn đồng. C̣n có loại xe của công ty xe khách tư nhân Hoàng Long (ngày thường cũng như ngày Tết giá vé không thèm “nhúc nhích”) là 650 ngàn đồng cho tuyến đường Sài G̣n-Hà Nội. Xe này nghe dân đi ra các tỉnh phía Bắc gọi là xe “hoàng đế,” v́ hành khách được phục vụ cơm nước chu đáo, trên xe lại có cả “pḥng vệ sinh,” bảo đảm cho những hành khách “xấu bụng” vi vu trên suốt tuyến đường dài (24 tiếng) mà không có “vấn đề ǵ.” Ngoài chuyện “Hoàng Long” chạy liên tục, suốt tuyến ra tới Hà Nội, hai tài xế luân phiên lái, không thèm rước khách giữa đường, và chỉ nghỉ đúng một giờ đồng hồ tại thành phố Đà Nẵng.
Tôi lân la làm quen với một thanh niên, gốc Thanh Hóa, vào Sài G̣n là nghề thợ mộc. Anh cho biết: “Bây giờ có xe ‘hoàng đế’ đỡ lắm. Mấy năm trước, tôi tiết kiệm đi xe khách thường, kết quả xe chạy như... rùa, lại c̣n bị ép ăn ‘cơm tù’.” Cơm tù là chữ dùng để chỉ nhà xe thông đồng với quán ăn, đưa khách vô quán bắt ăn với giá “cắt cổ.” Khách nào không chịu ăn sẽ bị “đầu gấu” là nhân viên du côn, do quán thuê, đánh tới tấp. Đến khi thủ tướng chính phủ ra lệnh địa phương nào không dẹp được nạn cơm tù th́ sẽ... khiển trách, t́nh trạng cơm tù có vẻ êm êm.
Rảo quanh nhà ga xe rộng lớn, thấy hai cô gái đang lúi húi trước cái máy bán nước giải khát tự động. Tôi tới chỉ giúp, cô trẻ và nhỏ nhắn hơn cô kia, lúc lấy được chai nước th́ rất vui, cười rất tươi. Tôi bắt chuyện hỏi thăm th́ ra hai cô gái trẻ này là dân quê ngoài Vĩnh Phú, gần Hà Nội, làm công nhân ở khu chế xuất B́nh Dương. Cô cầm chai nước giăi bày rất gọn và hồn nhiên: “Lương tụi em một triệu một tháng, xài 500 ngàn, để dành 500 ngàn, một năm được sáu triệu. Về Bắc một chuyến thế là hết!” Tôi đùa: “Vậy th́ đừng về, để dành tiền mà ‘cưới’ chồng.” Cô ta lè lưỡi, mặt đỏ lên v́ mắc cỡ.
Ṿng ṿng khu nhà chờ xe rộng lớn nhưng đông nghẹt hành khách buổi cuối năm, không ngờ lại gặp người quen là ông Tư Huế - chạy xe ôm ở gần chỗ tôi. Tôi hỏi thăm, th́ ra ông đưa nhỏ cháu gái ra bến xe về Huế. Ai dè, xe xuất bến lúc 1 giờ 30 chiều, ông đă đưa ra sớm từ lúc 12 giờ trưa. Tưởng cháu đă lớn, tự lo được ông Tư yên tâm về chờ khách kiếm thêm “cuốc” xe cuối năm cho bà xă có tiền đi chợ. Không ngờ, 2 giờ chiều cô cháu từ bến xe điện thoại về, nói là không lên xe được, kêu ông Tư ra “giải quyết.” Ông lật đật chạy ra,người đông kiếm hoài cũng không thấy cô cháu vợ đâu. Tôi cũng chạy đi kiếm phụ, mặc dù chưa thấy mặt cô cháu vợ ông Tư Huế lần nào. Kiếm ḷng ṿng, hồi lâu th́... cũng gặp. Ông Tư dắt cháu lại quầy vé, hỏi mua vé loại 3. May mà có, nhưng sáng mai xe mới chạy, đành mua đại, hết 265 ngàn đồng. Trong khi vé trước, mua trước đó cả tháng, được trả lại và bị trừ 35 ngàn đồng, lư do bị... trễ xe! Ông Tư Huế lắc đầu, lầu bầu: “Làm ăn kỳ cục!”
Ở một góc bến xe, có hai chị em cô gái nọ đứng xớ rớ. Tôi lại hỏi thăm, làm quen. Biết họ đi Phú Yên, tới 7 giờ tối xe mới khởi hành. Hỏi thăm th́ cô chị, làm công nhân cho một công ty giày ở B́nh Dương, cho biết “cậu em đi phụ hồ ở chung với chị, chờ năm sau thi đại học.” Nhiều người Bắc, Trung làm ở khu công nghiệp B́nh Dương, hèn ǵ cuối năm xe đ̣ từ Thủ Dầu Một xuống bến xe miền Đông đều chật cứng khách và ai cũng “tay xách, nách mang,” những gương mặt trẻ tuổi, đỏ ửng v́ nắng và loang loáng mồ hôi, nhưng hầu hết gương mặt nào cũng ánh lên niềm vui, niềm vui của những đứa con sắp được trở lại quê nhà sau một năm làm lụng vất vả, nay sắp gặp lại anh em, cha mẹ.
Buổi chiều càng xuống th́ khu vực mua vé đi miền Trung ngày càng đông, trong khi khu vực mua vé đi miền Bắc vắng dần. Một anh chàng vác hai va ly, gương mặt dạn dày sương gió, giải thích cho tôi: “Dân Bắc về sớm v́ đường xa, không ai muốn đón giao thừa ngoài đường v́ sợ ‘dông’ cả năm. Miền Trung gần hơn nên đi trễ cũng kịp về nhà trước giao thừa!” Tôi nhớ lại lời dặn của một người em quen biết ngoài Trung: “Anh nhớ canh sao ra được ngoài này đón giao thừa cho vui!” Tôi nhớ lời dặn đó, nên chiều cuối năm ra bến xe miền Đông xem thời gian xe chạy để canh chuyến đi.
Rời khỏi bến xe chiều cuối năm, tôi ước tính có khoảng 70 ngàn lượt khách qua bến xe miền Đông về Bắc, về Trung, lên cao nguyên mỗi ngày. Đang lững thững ra khỏi bến xe, toan chọn một chiếc xe ôm, th́ một tay cao to, râu ŕa, thắng gấp chiếc xe Honda trước mặt tôi: “Đi không anh, cuối năm lấy rẻ cho!” “Đi th́ đi.” Tôi leo lên xe, cũng chưa biết đi đâu, phố xá đông đúc vui vầy. Chàng kia hỏi: “Đi đâu anh Hai?” Tôi nói có chỗ nào nhậu b́nh dân vui vui th́ đưa tôi tới. Anh chàng chạy xe, mau mắn: “OK!” và đưa tôi qua một quán lẩu dê b́nh dân ở B́nh Thạnh. Tôi mời anh ta vô chung cho vui, anh ta gật đầu cái rụp. Cụng ly đầu tiên, anh chàng hỏi thăm tôi: “Bộ tính ra bến xe về quê?” Tôi lắc đầu, nói đùa: “Có quê đâu mà về?” Anh chàng mau mắn: “Vậy là giống em. Em có quê nhưng cũng không về được!”
Anh giải thích: “Quê tôi măi tận bên... Ấn Độ.” Tôi giơ cao ly đế: “Nào xin chúc cho những kẻ thiếu quê hương...”
Chúng tôi uống say, anh ta đưa tôi về. Lần đầu tôi thấy thiếu quê hương là... say.
Say lắm hay... xa lắm, cũng vậy!