Bravo21
02-08-2007, 11:29 AM
Việt Nam nằm trong danh sách 45 nước không có tự do dân chủ
7.02.2007 | Đề mục: Vận Động Dân Chủ
Freedom House: Nền tảng hệ thống chính trị là nguyên nhân khiến Việt Nam bị điểm thấp.
Tổ chức phi chính phủ chuyên cổ động và truyền bá tự do-dân chủ có tên gọi Freedom House vừa công bố bản báo cáo về t́nh h́nh tự do trên toàn cầu trong năm qua. Trà Mi lược thuật nội dung chính của phần tŕnh bày về Việt Nam.
Bấm vào đây để nghe bài này
Tải xuống để nghe
Report Freedom in the World 2007 (PDF file)Dựa vào kết quả khảo sát t́nh h́nh tự do chính trị cũng như các quyền tự do cơ bản của công dân tại các nước, tổ chức Freedom House kết luận rằng t́nh h́nh tự do trên thế giới trong năm qua khá tŕ trệ, đặc biệt t́nh trạng ở Châu Á có dấu hiệu giảm sút.
Bản phúc tŕnh ghi rơ, năm 2006 t́nh h́nh tự do toàn cầu chẳng những không có dấu hiệu biến chuyển khả quan mà xuất hiện nhiều xu hướng đáng quan ngại có nguy cơ đe doạ đến sự phát triển của môi trường tự do trên thế giới trong tương lai.
Điểm thấp nhất
Theo báo cáo này, trên thế giới hiện có 90 quốc gia được đánh giá là “tự do”, chiếm 47% dân số toàn cầu. Số nước đựơc xem là “phần nào có tự do” chiếm 30%. Và c̣n lại được xem là không có tự do, với 45 xứ sở, trong đó có Việt Nam.
Về t́nh trạng tự do chính trị, Việt Nam được 7 điểm, tức là số điểm thấp nhất trong thang bậc phân loại, và được 5 điểm khi xét về các quyền tự do cơ bản của công dân, tức là lên một điểm so với năm trước đó, nhờ vào một số cải thiện trong lĩnh vực tự do tôn giáo.
Phúc tŕnh của Freedom House ghi rơ trong thời gian qua, Hà Nội không ngừng được quốc tế mà đặc biệt là Hoa Kỳ nhắc nhở và yêu cầu cải thiện t́nh trạng nhân quyền. Một cách cụ thể, trong chuyến Mỹ du hồi giữa năm 2005 của cựu thủ tướng Phan Văn Khải, giới lănh đạo Hà Nội đă kư kết với Washington một thoả thuận về phát triển tự do tôn giáo.
Quyền tự do chính trị
Thậm chí, quốc hội Mỹ đă phải dùng biện pháp liên hệ giữa viện trợ kinh tế với phóng thích tù nhân chính trị và tôn giáo tại Việt Nam. Đáp lại những áp lực này, chính quyền Hà Nội đă chứng tỏ phần nào nới lỏng sự kiểm soát đối với tôn giáo. Một ví dụ cụ thể là số tù nhân tôn giáo được báo cáo giảm từ 45 xuống hiện c̣n 6 người.
Sắc lệnh về tôn giáo do nhà nước ban hành gần đây cũng giảm bớt các quy định giới hạn đối với những tổ chức tôn giáo. Mặc dù có cải thiện nhưng sinh hoạt tôn giáo tại Việt Nam vẫn chưa thật sự được tự do. Tất cả các tổ chức tôn giáo phải đăng kư với nhà nước và được giám sát bởi một cơ quan đại diện của đảng. Các trường hợp tấn phong giám mục Công giáo đều phải được nhà nước chuẩn thuận.
Về t́nh h́nh tự do chính trị, vẫn theo Freedom House, những thay đổi về kinh tế tại Việt Nam không kéo theo sự cải tổ chính trị. Tệ trạng cán bộ nhà nước lạm dụng quyền lực, tham nhũng công quỹ, và sách nhiễu nhân dân vẫn ngày một phát triển tràn lan mặc dù đă có một vài quan chức cao cấp bị truy tố.
Bên cạnh đó, nhà nước vẫn tiếp tục mạnh tay đàn áp các quyền tự do căn bản của người dân như tự do báo chí truyền thông, và những người có ư kiến chỉ trích nhà cầm quyền. Tuy vậy, người dân Việt Nam không thể thay đổi và biến chuyển bộ máy nhà nước trở thành dân chủ hơn bởi lẽ chính trị và chính quyền đều do đảng cộng sản điều khiển, và Ban chấp hành trung ương Đảng chính là cơ quan quyết định tối cao.
Freedom House cũng nhận xét rằng quốc hội Việt Nam với gần 500 thành viên chung quy chỉ làm theo mệnh lệnh của đảng mà thôi, bất cứ ai chống đối đều phải bị khai trừ, bằng chứng cụ thể là hồi năm 1999, một cựu đảng viên cao cấp là tướng Trần Độ đă bị loại trừ khỏi Đảng sau khi ông lên tiếng kêu gọi dân chủ và quyền tự do bày tỏ ư kiến.
T́nh h́nh tự do dân chủ
Chia sẻ với nhận xét của Freedom House về t́nh h́nh tự do dân chủ ở Việt Nam, một cư dân Sài G̣n đưa ra quan điểm của ḿnh:
“Đảng đi theo con đường chủ nghĩa cộng sản chỉ làm cho đất nước này nghèo khổ, dân chúng khó khăn hơn thôi, chứ không đưa đến sự phát triển theo đúng tiềm năng của Việt Nam. Ai cũng biết mà nhiều báo chí trong nước như chính báo Pháp luật cũng đăng là Việt Nam làm ǵ có dân chủ thực thụ? Như việc bầu cử chẳng hạn.
Quyền đi bầu là quyền của người dân, mà nhà nước ép buộc mọi người đều phải đi bầu theo kiểu “đảng cử dân bầu” mà dân đành phải chấp nhận như vậy. Người dân thấy đa số đại biểu quốc hội chỉ là của đảng và bảo vệ cho đảng thôi chứ đâu có bảo vệ cho quỳên lợi của người dân?! Cho nên tôi không đi bầu, th́ đảng và nhà nước có chấp nhận quyền tự do dân chủ của nhân dân như thế không? Nếu tôi đi bầu tôi sẽ gạch bỏ hết.
Đương nhiên cái xấu phải che đi nhưng tiếc là ở hoàn cảnh Việt Nam, cái tốt quá ít mà cái xấu lại quá nhiều. C̣n chính sách “cây gậy và củ cà rốt” tức là người nào ngoan ngoăn nghe lời th́ đựơc để yên hoặc ban cho bổng lộc. C̣n người nào hiểu biết mà lên tiếng nói th́ lập tức bị trù dập bằng mọi h́nh thức.
Một cư dân Sài G̣nBản thân tôi từng tiếp xúc với rất nhiều người dân. Họ hiểu hết nhưng vấn đề ở đây là họ sợ không dám nói ra. Ba chính sách đang đựơc đảng áp dụng hiện nay là “tốt khoe, xấu che”, “dân ngu dễ trị”, và “cây gậy và củ càrốt”.
Đương nhiên cái xấu phải che đi nhưng tiếc là ở hoàn cảnh Việt Nam, cái tốt quá ít mà cái xấu lại quá nhiều. C̣n chính sách “cây gậy và củ cà rốt” tức là người nào ngoan ngoăn nghe lời th́ đựơc để yên hoặc ban cho bổng lộc. C̣n người nào hiểu biết mà lên tiếng nói th́ lập tức bị trù dập bằng mọi h́nh thức. ”
Đánh giá về lĩnh vực thực thi các quyền tự do căn bản của công dân, báo cáo của Freedom House cũng đề cập đến vấn đề dân oan khiếu kiện đ̣i đền bù tại Việt Nam, chủ yếu than phiền về các vấn nạn quan chức tham nhũng, bộ máy nhà nước cồng kềnh kém hiệu quả, thủ tục rườm rà, và việc nhà nước tịch thu đất đai bất hợp lư trong khi bộ máy tư pháp th́ bị lệ thuộc hoàn toàn vào đảng cộng sản.
Đây cũng là một trong những lư do khiến Việt Nam bị xếp rất thấp trong bảng chỉ số nhận thức tham nhũng do Tổ chức minh bạch quốc tế thực hiện, với vị trí thứ 107 trên 159 quốc gia được khảo sát.
Quyền tự do thông tin
Về các quyền tự do dân sự khác, Freedom House nhận định báo chí truyền thông tại Việt Nam đựơc đặt dưới sự kiểm duyệt chặt chẽ của nhà nước. Các ng̣i bút vượt quá phạm vi đảng cho phép th́ bị tù tội hoặc ít nhất là bị chính quyền sách nhiễu.
Trong hơn 83 triệu dân số của Việt Nam có khoảng 2 triệu người có điều kiện truy cập internet, thế nhưng chính mạng lưới thông tin toàn cầu này cũng bị chính phủ kiểm soát gắt gao, đặt tường lửa ngăn chặn thông tin, và quy định người dân phải tŕnh duyệt giấy tờ trước khi vào các quán internet.
Quyền tự do hội họp của người dân cũng bị giới hạn. Những cơ quan hoạt động nhân quyền quốc tế hoặc các tổ chức cá nhân nào muốn vào Việt Nam với lịch tŕnh làm việc xoáy vào lĩnh vực nhân quyền đều bị cấm cản.
Vẫn theo phân tích của Freedom House, người dân Việt Nam miễn là không liên quan đến các vấn đề dân chủ, nhân quyền, hay chính trị nhạy cảm th́ sẽ không bị nhà nước can thiệp vào sinh hoạt đời sống, công ăn việc làm, hay nơi cư trú.
Cơ hội kinh tế đối với nữ giới có gia tăng nhưng so với nam giới, phụ nữ vẫn c̣n bị phân biệt về lương bổng và mức độ thăng tiến công việc. Nhiều phụ nữ vẫn c̣n là nạn nhân của bạo hành gia đ́nh và mỗi năm Việt Nam có hàng ngàn phụ nữ bị buôn bán vào các đường dây mại dâm trong và ngoài nước.
Kể từ năm 1972, tổ chức Freedom House bắt đầu công bố phúc tŕnh thường niên về t́nh h́nh tự do toàn cầu, dựa trên kết quả đánh giá-khảo sát t́nh trạng tự do chính trị cũng như các quyền tự do cơ bản của công dân tại các quốc gia trên thế giới.
Để t́m hiểu thêm về đánh giá của Freedom House đối với trường hợp Việt Nam, BTV Trà Mi có cuộc trao đổi với bà Anny Wong, chuyên viên phân tích chính trị làm việc cho tổ chức này, cũng chính là người phụ trách phần báo cáo về Việt Nam.
7.02.2007 | Đề mục: Vận Động Dân Chủ
Freedom House: Nền tảng hệ thống chính trị là nguyên nhân khiến Việt Nam bị điểm thấp.
Tổ chức phi chính phủ chuyên cổ động và truyền bá tự do-dân chủ có tên gọi Freedom House vừa công bố bản báo cáo về t́nh h́nh tự do trên toàn cầu trong năm qua. Trà Mi lược thuật nội dung chính của phần tŕnh bày về Việt Nam.
Bấm vào đây để nghe bài này
Tải xuống để nghe
Report Freedom in the World 2007 (PDF file)Dựa vào kết quả khảo sát t́nh h́nh tự do chính trị cũng như các quyền tự do cơ bản của công dân tại các nước, tổ chức Freedom House kết luận rằng t́nh h́nh tự do trên thế giới trong năm qua khá tŕ trệ, đặc biệt t́nh trạng ở Châu Á có dấu hiệu giảm sút.
Bản phúc tŕnh ghi rơ, năm 2006 t́nh h́nh tự do toàn cầu chẳng những không có dấu hiệu biến chuyển khả quan mà xuất hiện nhiều xu hướng đáng quan ngại có nguy cơ đe doạ đến sự phát triển của môi trường tự do trên thế giới trong tương lai.
Điểm thấp nhất
Theo báo cáo này, trên thế giới hiện có 90 quốc gia được đánh giá là “tự do”, chiếm 47% dân số toàn cầu. Số nước đựơc xem là “phần nào có tự do” chiếm 30%. Và c̣n lại được xem là không có tự do, với 45 xứ sở, trong đó có Việt Nam.
Về t́nh trạng tự do chính trị, Việt Nam được 7 điểm, tức là số điểm thấp nhất trong thang bậc phân loại, và được 5 điểm khi xét về các quyền tự do cơ bản của công dân, tức là lên một điểm so với năm trước đó, nhờ vào một số cải thiện trong lĩnh vực tự do tôn giáo.
Phúc tŕnh của Freedom House ghi rơ trong thời gian qua, Hà Nội không ngừng được quốc tế mà đặc biệt là Hoa Kỳ nhắc nhở và yêu cầu cải thiện t́nh trạng nhân quyền. Một cách cụ thể, trong chuyến Mỹ du hồi giữa năm 2005 của cựu thủ tướng Phan Văn Khải, giới lănh đạo Hà Nội đă kư kết với Washington một thoả thuận về phát triển tự do tôn giáo.
Quyền tự do chính trị
Thậm chí, quốc hội Mỹ đă phải dùng biện pháp liên hệ giữa viện trợ kinh tế với phóng thích tù nhân chính trị và tôn giáo tại Việt Nam. Đáp lại những áp lực này, chính quyền Hà Nội đă chứng tỏ phần nào nới lỏng sự kiểm soát đối với tôn giáo. Một ví dụ cụ thể là số tù nhân tôn giáo được báo cáo giảm từ 45 xuống hiện c̣n 6 người.
Sắc lệnh về tôn giáo do nhà nước ban hành gần đây cũng giảm bớt các quy định giới hạn đối với những tổ chức tôn giáo. Mặc dù có cải thiện nhưng sinh hoạt tôn giáo tại Việt Nam vẫn chưa thật sự được tự do. Tất cả các tổ chức tôn giáo phải đăng kư với nhà nước và được giám sát bởi một cơ quan đại diện của đảng. Các trường hợp tấn phong giám mục Công giáo đều phải được nhà nước chuẩn thuận.
Về t́nh h́nh tự do chính trị, vẫn theo Freedom House, những thay đổi về kinh tế tại Việt Nam không kéo theo sự cải tổ chính trị. Tệ trạng cán bộ nhà nước lạm dụng quyền lực, tham nhũng công quỹ, và sách nhiễu nhân dân vẫn ngày một phát triển tràn lan mặc dù đă có một vài quan chức cao cấp bị truy tố.
Bên cạnh đó, nhà nước vẫn tiếp tục mạnh tay đàn áp các quyền tự do căn bản của người dân như tự do báo chí truyền thông, và những người có ư kiến chỉ trích nhà cầm quyền. Tuy vậy, người dân Việt Nam không thể thay đổi và biến chuyển bộ máy nhà nước trở thành dân chủ hơn bởi lẽ chính trị và chính quyền đều do đảng cộng sản điều khiển, và Ban chấp hành trung ương Đảng chính là cơ quan quyết định tối cao.
Freedom House cũng nhận xét rằng quốc hội Việt Nam với gần 500 thành viên chung quy chỉ làm theo mệnh lệnh của đảng mà thôi, bất cứ ai chống đối đều phải bị khai trừ, bằng chứng cụ thể là hồi năm 1999, một cựu đảng viên cao cấp là tướng Trần Độ đă bị loại trừ khỏi Đảng sau khi ông lên tiếng kêu gọi dân chủ và quyền tự do bày tỏ ư kiến.
T́nh h́nh tự do dân chủ
Chia sẻ với nhận xét của Freedom House về t́nh h́nh tự do dân chủ ở Việt Nam, một cư dân Sài G̣n đưa ra quan điểm của ḿnh:
“Đảng đi theo con đường chủ nghĩa cộng sản chỉ làm cho đất nước này nghèo khổ, dân chúng khó khăn hơn thôi, chứ không đưa đến sự phát triển theo đúng tiềm năng của Việt Nam. Ai cũng biết mà nhiều báo chí trong nước như chính báo Pháp luật cũng đăng là Việt Nam làm ǵ có dân chủ thực thụ? Như việc bầu cử chẳng hạn.
Quyền đi bầu là quyền của người dân, mà nhà nước ép buộc mọi người đều phải đi bầu theo kiểu “đảng cử dân bầu” mà dân đành phải chấp nhận như vậy. Người dân thấy đa số đại biểu quốc hội chỉ là của đảng và bảo vệ cho đảng thôi chứ đâu có bảo vệ cho quỳên lợi của người dân?! Cho nên tôi không đi bầu, th́ đảng và nhà nước có chấp nhận quyền tự do dân chủ của nhân dân như thế không? Nếu tôi đi bầu tôi sẽ gạch bỏ hết.
Đương nhiên cái xấu phải che đi nhưng tiếc là ở hoàn cảnh Việt Nam, cái tốt quá ít mà cái xấu lại quá nhiều. C̣n chính sách “cây gậy và củ cà rốt” tức là người nào ngoan ngoăn nghe lời th́ đựơc để yên hoặc ban cho bổng lộc. C̣n người nào hiểu biết mà lên tiếng nói th́ lập tức bị trù dập bằng mọi h́nh thức.
Một cư dân Sài G̣nBản thân tôi từng tiếp xúc với rất nhiều người dân. Họ hiểu hết nhưng vấn đề ở đây là họ sợ không dám nói ra. Ba chính sách đang đựơc đảng áp dụng hiện nay là “tốt khoe, xấu che”, “dân ngu dễ trị”, và “cây gậy và củ càrốt”.
Đương nhiên cái xấu phải che đi nhưng tiếc là ở hoàn cảnh Việt Nam, cái tốt quá ít mà cái xấu lại quá nhiều. C̣n chính sách “cây gậy và củ cà rốt” tức là người nào ngoan ngoăn nghe lời th́ đựơc để yên hoặc ban cho bổng lộc. C̣n người nào hiểu biết mà lên tiếng nói th́ lập tức bị trù dập bằng mọi h́nh thức. ”
Đánh giá về lĩnh vực thực thi các quyền tự do căn bản của công dân, báo cáo của Freedom House cũng đề cập đến vấn đề dân oan khiếu kiện đ̣i đền bù tại Việt Nam, chủ yếu than phiền về các vấn nạn quan chức tham nhũng, bộ máy nhà nước cồng kềnh kém hiệu quả, thủ tục rườm rà, và việc nhà nước tịch thu đất đai bất hợp lư trong khi bộ máy tư pháp th́ bị lệ thuộc hoàn toàn vào đảng cộng sản.
Đây cũng là một trong những lư do khiến Việt Nam bị xếp rất thấp trong bảng chỉ số nhận thức tham nhũng do Tổ chức minh bạch quốc tế thực hiện, với vị trí thứ 107 trên 159 quốc gia được khảo sát.
Quyền tự do thông tin
Về các quyền tự do dân sự khác, Freedom House nhận định báo chí truyền thông tại Việt Nam đựơc đặt dưới sự kiểm duyệt chặt chẽ của nhà nước. Các ng̣i bút vượt quá phạm vi đảng cho phép th́ bị tù tội hoặc ít nhất là bị chính quyền sách nhiễu.
Trong hơn 83 triệu dân số của Việt Nam có khoảng 2 triệu người có điều kiện truy cập internet, thế nhưng chính mạng lưới thông tin toàn cầu này cũng bị chính phủ kiểm soát gắt gao, đặt tường lửa ngăn chặn thông tin, và quy định người dân phải tŕnh duyệt giấy tờ trước khi vào các quán internet.
Quyền tự do hội họp của người dân cũng bị giới hạn. Những cơ quan hoạt động nhân quyền quốc tế hoặc các tổ chức cá nhân nào muốn vào Việt Nam với lịch tŕnh làm việc xoáy vào lĩnh vực nhân quyền đều bị cấm cản.
Vẫn theo phân tích của Freedom House, người dân Việt Nam miễn là không liên quan đến các vấn đề dân chủ, nhân quyền, hay chính trị nhạy cảm th́ sẽ không bị nhà nước can thiệp vào sinh hoạt đời sống, công ăn việc làm, hay nơi cư trú.
Cơ hội kinh tế đối với nữ giới có gia tăng nhưng so với nam giới, phụ nữ vẫn c̣n bị phân biệt về lương bổng và mức độ thăng tiến công việc. Nhiều phụ nữ vẫn c̣n là nạn nhân của bạo hành gia đ́nh và mỗi năm Việt Nam có hàng ngàn phụ nữ bị buôn bán vào các đường dây mại dâm trong và ngoài nước.
Kể từ năm 1972, tổ chức Freedom House bắt đầu công bố phúc tŕnh thường niên về t́nh h́nh tự do toàn cầu, dựa trên kết quả đánh giá-khảo sát t́nh trạng tự do chính trị cũng như các quyền tự do cơ bản của công dân tại các quốc gia trên thế giới.
Để t́m hiểu thêm về đánh giá của Freedom House đối với trường hợp Việt Nam, BTV Trà Mi có cuộc trao đổi với bà Anny Wong, chuyên viên phân tích chính trị làm việc cho tổ chức này, cũng chính là người phụ trách phần báo cáo về Việt Nam.